Fons Jansen

Verjaardag:

10/12/1925

Geboorteplaats:

Hilversum, Noord-Holland, Netherlands:

Biografie:

Alphonsus Paulus Johannes Maria (Fons) Jansen was een Nederlandse cabaretier en schrijver. Fons Jansen werd als vierde van vijf kinderen geboren in een muzikaal gezin en kwam al op jonge leeftijd in aanraking met opera's, operettes, concerten, toneel, revue, cabaret en film. Hij was vooral onder de indruk van de vermaarde clown Buziau en wilde graag naar de toneelschool. Zijn vader verbood dat omdat je daar volgens hem toch maar een slecht mens van werd. Na de bezetting kwam Jansen als nieuwslezer terecht bij de Radionieuwsdienst van het ANP. Al snel werd hij echter opgeroepen om zijn dienstplicht te vervullen. Hij volgde daartoe de officiersopleiding aan de Koninklijke Militaire Academie in Breda. Ondertussen bleef hij, dankzij speciaal verlof, gedurende de helft van de week als nieuwslezer bij de Radionieuwsdienst werken. Van 1948 tot mei 1950 werd Jansen als tweede luitenant uitgezonden naar Nederlands-Indië. Hier was hij ook betrokken bij omroepwerk voor een station dat uitzond voor de Nederlandse militairen. Hij was zelf niet betrokken bij gevechtshandelingen. Militarisme en Nederlands-Indië zouden later nog vaak in zijn theaterprogramma's langskomen. Op 6 mei 1962 ging De lachende Kerk in première, een programma waarin Jansen de Rooms-Katholieke Kerk op de hak nam. Samen met Plemper, die hem zowel begeleidde op piano als het technische aspect voor zijn rekening nam, had Jansen de stap naar het cabaret gemaakt. De voorstelling werd al snel met enthousiasme ontvangen, en Jansen en Plemper zouden tot 1965 door het land toeren. Het programma droeg bij aan het vernieuwingsdenken binnen de katholieke kerk in Nederland in de tijd van het Tweede Vaticaans Concilie en de Aggiornamento van paus Johannes XXIII. Zijn strijd tegen de psychische dwang van de katholieke moraal droeg ook bij aan de secularisatie. Na De lachende Kerk volgden nog vijf cabarets. Het begon met Hoe meer zielen in 1965, dat de oecumene als thema had. Daarna kwam Drie maal andermaal in 1968, dat vooral over opvoeding en gezin ging. In 1971 kwam Jansen met Kwartetten, zijn eerste meer algemene programma, Daarna volgden nog Vijf (Fons Jansen 5) in 1975 en zijn laatste programma Zullen we handhaven? in 1980. Jansen zelf beschouwde dit laatste programma als het meest geslaagde: naar eigen zeggen ging hij daarin zo ver als hij altijd had willen gaan. Fons Jansen had een select publiek (dat hij zijn fonspatiënten noemde) en zijn humor kenmerkte zich door milde ironie, spitsvondige woordspelingen en maatschappijkritiek. Fons Jansen had met medeweten van zijn gezin een intieme vriendschap met Ricky Mullenders-van Steen (1929-2016). Zij was voor hem een belangrijk klankbord en omdat zij ver weg woonde kwam ze regelmatig bij het gezin logeren. Ook schreven ze elkaar veel brieven waaruit ze op zijn verzoek een jaar na zijn overlijden het boek Fons Jansen Postuum: Intieme gedachten over God, liefde en dood (Balans, 1992) heeft samengesteld.